Дулаалгын 8 нийтлэг алдаа: хүйтний гүүр, уур тусгаарлагч, чийг ба хөгц

Мөнгө, цаг зарж дулаалсан мөртлөө өвөл булан нь хөлөрч харлах, таазанд толбо суух, түлшний зардал төдийлөн буурахгүй байх тохиолдол цөөнгүй. Ихэнх асуудал материалаас биш, угсралтын жижиг мэт алдаанаас эхэлдэг. Монголын мэргэжилтнүүдийн зөвлөмж, барилгын физикийн суурь зарчимд тулгуурлан хамгийн түгээмэл найман алдааг, тэдгээрээс сэргийлэх аргын хамт тоймлов.

Эхлээд: хөлрөлт, хөгц яагаад үүсдэг вэ

Өрөөний дулаан агаарт хоол хийх, угаал, хүний амьсгалаас ялгарсан усны уур үргэлж байдаг. Энэ агаар хүйтэн гадаргуутай хүрэхэд уур нь шүүдэр болон буудаг. Германы Schöck компанийн техникийн тайлбараар гадаргуутай шүргэлцэх агаарын харьцангуй чийгшил 80 орчим хувьд хүрэхэд хөгц ургаж болдог. Өөрөөр хэлбэл ус дусал болж харагдахаас өмнө ч хөгц үүсэж болно. Тиймээс зөв хийсэн дулаалга дулаан хэмнэхээс гадна дотор гадаргууг хүйтэн толбогүй байлгаж, чийгийг хананы гүнд нэвтрүүлэхгүй байх ёстой.

1. Хэт нимгэн дулаалга

Барилгын эрчим хүч хэмнэлтийн төвийн захирал Б.Мөнхбаяр 2019 онд barilga.mn-д өгсөн ярилцлагадаа хувийн сууцыг 2–3 см шилэн хөвөнгөөр «дулаалсан» байх нь элбэг ч үүнийг дулаалга гэж үзэх аргагүй гэжээ. Түүний хэлснээр 10 см-ээс нимгэн дулаалгатай ханыг дулаалгагүй эсвэл дулаалга хангалтгүй гэж үздэг бөгөөд хананд 15–20 см, дээвэр, таазны хучилтад 25–30 см дулаалга хийх нь үр дүнтэй. Материал бүрт хэдэн см шаардлагатайг R утгаар хэрхэн шалгахыг хананы дулаалгын материал, зузааны тухай нийтлэлд дэлгэрэнгүй тайлбарласан.

2. Үнс, шаар, модны үртсийг дулаалга гэж андуурах

Хүмүүс үнс, шаар, тэр ч байтугай тоосгыг сайн дулаалга гэж андуурдаг гэж Б.Мөнхбаяр 2019 оны ярилцлагадаа дурдсан. «Дулаан шийдэл II» төслийн dulaalga.mn сайтад 2025 онд нийтлэгдсэн мэдээнд тэрээр мөнгө хэмнэх гэж дээврээ үнс, модны үртсээр дулаалах нь ямар ч үр дүнгүй төдийгүй хортой гэж анхааруулжээ: ийм дүүргэлт чийг авч, дээврийг суулгадаг. Дулаан тусгаарлах чадварыг таамгаар бус, зориулалтын материалын техникийн үзүүлэлтээр (λ) шалгаж, материалаа анхнаас нь зөв сонгоод, ажлыг мэргэжлийн хүмүүст хийлгэх нь зөв.

3. Хавтангийн завсар, уулзвар буюу хүйтний гүүр

Хүйтний гүүр гэдэг нь дулаалгын давхарга тасарч, дулаан «товчлол» замаар гадагш гарах хэсэг юм. Ийм газрын дотор гадаргуу бусдаасаа хүйтэн байдаг тул хөлрөлт, хөгц тэнд хамгийн түрүүнд гардаг. Түгээмэл газрууд:

• Дулаалгын хавтангийн хооронд үлдсэн завсар. Barilga.mn-ийн гадна дулаалгын зааварт ийм завсар нь конденсац буюу цанталт, хөлрөлт үүсэх нөхцөл бүрдүүлдэг гэж анхааруулсан.
• Хана–шал, хана–тааз, хана–дээврийн уулзвар. Дотроос дулаалахад эдгээр хэсэг ихэвчлэн орхигддог.
• Тагт, парапет зэрэг дулаалгын давхаргыг нэвт гарсан бетон хэсэг.
• Цонх, хаалганы хүрээний орчим.

Яах вэ: хавтангуудыг тэгш, оёдлыг нь Т хэлбэрээр зөрүүлж наа, ирмэгт үлдсэн завсрыг цавуугаар дүүргэ. Цонх, хаалганы ирмэг, хурц булангуудад хуванцар эсвэл төмөр булангийн тор хэрэглэ. Дюбелийг цавуу бүрэн хатсаны дараа хад.

4. Уур тусгаарлагчийг буруу талд тавих, цоорхойтой үлдээх

Уур тусгаарлагч нь хананы дулаан, чийгтэй тал буюу өрөө талд байрлах ёстой. Хүйтэн талд нь тавибал өрөөнөөс орсон чийг дулаалгын дотор хоригдож, шүүдэр болно. Barilga.mn-ийн зөвлөмжөөр ханан дээр 0.2 мм-ээс багагүй зузаан полиэтилен хэрэглэдэг. Тус сайтын тайлбараар хальсны цоорхойгоор агаар нэвтэрвэл дээврийн хийц хөлөрч, өвөл тэр чийг цан болон хөлддөг бол дулаарахад хайлж тааз, ханыг гэмтээдэг. Хана, таазны нийлсэн хэсэгт гарч ирэх толбо нь ийм асуудлын нэг шинж. Чийг авсан дулаалга дулаан тусгаарлах чадвараа алддаг гэдгийг ч санаарай.

Яах вэ: хальсны залгаасыг давхцуулж битүүмжил, хоолой, утас нэвтэрсэн нүхийг заавал бөглө.

5. Дээврийн хөндийг агааржуулахгүй байх

Өвөл дулаан, чийгтэй агаар адрын хөндийд орж конденсац үүсгэдэг бөгөөд үүнээс цан, хөлдөлт, хөгц, модны ялзрал, төмөр холбоосын зэврэлт үүсдэг гэж barilga.mn тайлбарласан. Таазаар алдагдсан дулаан дээвэр дээрх цасыг хайлуулж, ус нь эргэн хөлдөж мөс тогтох нь ус тааз, хана руу нэвчих шалтгаан болдог.

Яах вэ: таазаа сайн дулаалж, адрын температурыг аль болох бага байлга. Агааржуулах нүхийг жигд хуваарилж, нийт нүхний 25-аас доошгүй хувийг дээд хэсэгт, 25-аас доошгүй хувийг доод хэсэгт байрлуул. Нүхийг бороо, цас, шавьжнаас хамгаалсан байх ёстой. Налуу, хавтгай дээвэрт аль төрлийн дулаалга тохирохыг гэр хорооллын байшинг дулаалах дарааллын тухай нийтлэлд дурдсан.

6. Эрдэс хөвөнг шахах, норгох, буруу улиралд дулаалах

«Дулаан шийдэл II» төслийн мэргэжилтний тайлбараар хөвөн төрлийн дулаалга нүх сүвэндээ хөдөлгөөнгүй агаар тогтоож дулаан тусгаарладаг. Модон каркасны хооронд хөвөнг хүчээр чихэж шахвал зузаан нь багасч, энэ давуу тал нь буурна. Тиймээс хөвөнг шахалгүй, гэхдээ завсар үлдээлгүй дүүргээрэй. Угсралтын үед бороо, цасанд норсон хөвөн ч чанараа алдана.

Улирлаа зөв сонгох нь бас чухал: «Дулаан шийдэл II» төслийн dulaalga.mn сайтын зөвлөмжөөр дулаалгын ажилд тохиромжтой хугацаа нь 4-р сарын 15-аас 10-р сарын 15 хүртэл. Өвлийн саруудад тавигддаг хязгаарлалтын тухай гэр хорооллын байшинг дулаалах дарааллын нийтлэлд дэлгэрэнгүй бичсэн.

7. Цонхыг буруу сонгох, буруу суурилуулах

Б.Мөнхбаяр 2019 онд хуванцар хүрээтэй, хоёр давхар шилтэй цонх л бол хангалттай гэж андуурах, мэргэжлийн байгууллага хүртэл цонхыг буруу суурилуулах явдал түгээмэл гэж онцолсон. Тиймээс суурилуулалтын технологийг чанд мөрдүүлж, цонхны хүрээ, хананы хоорондох завсрыг бүрэн битүүмжлээрэй: энэ завсар хүйтний гүүр, агаар сийгэлтийн гол цэг болдог. Шилний давхарга, жийргэвчийг хэрхэн сонгохыг гэр хорооллын байшинг дулаалах дарааллын тухай нийтлэлд тайлбарласан.

8. Битүүмжилсний дараа агааржуулалтаа мартах

Байшинг сайн битүүмжилсний дараа өвөл цонх онгойлгох нь цөөрч, дотор агаарын чанар муудаж болох бөгөөд энэ нь бага насны хүүхдийн эрүүл мэндэд сөргөөр нөлөөлдөг талаар Б.Мөнхбаяр анхааруулжээ. Чийг гарах замгүй бол цонх хөлрөх, булан хөгцрөх эрсдэл ч нэмэгдэнэ. Тогтмол, богино хугацаагаар агааржуулах дадал, боломжийг дулаалгатай хамт төлөвлөөрэй.

Шалгах хуудас

• Хананы дулаалга 10 см-ээс багагүй, зөвлөмжөөр 15–20 см байна уу?
• Дээвэрт үнс, үртэс биш, зориулалтын дулаалга хэрэглэсэн үү?
• Хавтангийн завсар, булан, уулзвар бүрэн дүүрсэн үү?
• Уур тусгаарлагч өрөө талд, залгаас нь битүү юу?
• Адрын хөндий дээд, доод хэсгээрээ агааржиж байна уу?
• Эрдэс хөвөн хуурай, шахагдаагүй юу?
• Ажлаа 4-р сарын 15-аас 10-р сарын 15-ны хооронд хийхээр төлөвлөсөн үү?
• Цонхны жийргэвч, хүрээний завсар бүрэн битүүмжлэгдсэн үү?
• Агааржуулах дадал, боломж бий юу?

Ажлаа мэргэжлийн хүмүүсээр хийлгэх бол dulaalga.mn сайтаар дамжуулан бэлтгэгдсэн дулаалгын бригад захиалах, 7505-2000 утсаар лавлах боломжтой. Уур тусгаарлагч, мембран, чулуун хөвөн зэрэг материалыг «Барилгачин» худалдааны төв болон capital.mn-ээс сонгох боломжтой.

Эх сурвалж

• Б.Мөнхбаяр: Барилга, сууцныхаа дулаан алдагдлыг бууруулснаар олон асуудлыг шийднэ (barilga.mn, 2019)
• Байшинг гадна талаас нь хэрхэн дулаалах вэ (barilga.mn, 2019)
• Байшин сууцаа дотор талаас нь дулаалах (barilga.mn, 2019)
• Дулаалга, гадна ба дотор засал (barilga.mn, 2019)
• Condensation in buildings (Schöck)
• Гэр, байшинг дулаалснаар эрчим хүчийг 40-50 хувь хүртэл хэмнэх боломжтой (dulaalga.mn, 2025)
• Дулаан алдаж буйг хэрхэн мэдэх вэ? (dulaalga.mn)
• «Дулаан шийдэл II» төслийн цахим хуудас (dulaalga.mn)