Арматурын чанарыг хэрхэн шалгах вэ: тэмдэглэгээ, жин, тохирлын гэрчилгээ

Арматур бол бетон бүтээцийн «яс». Бетон шахалтыг сайн даадаг ч суналтад сул тул суналтын хүчийг арматур хүлээн авдаг. Иймээс арматурын диаметр, гангийн анги стандартад нийцэхгүй бол суурь, хучилт, баганын даац зураг төсөлд тооцсоноос бага болно. Энэ нийтлэлд арматур худалдан авахдаа өөрөө хийж болох энгийн шалгалт, заавал асуух бичиг баримтын талаар тайлбарлая.

Яагаад анхаарах хэрэгтэй вэ?

2023 оны 5-р сард ikon.mn-д мэдээлснээр Барилга, хот байгуулалтын яам импортын болон дотоодын арматур борлуулдаг 16 аж ахуйн нэгжид хяналт шалгалт хийхэд зарим компанийн арматур хөндлөн огтлол, хавиргын өргөн, онолын жингийн шаардлага хангаагүй, импортлогчдын дийлэнх нь тохирлын гэрчилгээгүй байжээ. Ерөнхийдөө тонн тутамд 40 орчим кг, харин 14, 18, 20 мм-ийн арматурт 65.3–78.5 кг хүртэл жин дутсан тохиолдол илэрч, дотоодын гурван үйлдвэрийн үйл ажиллагааг зогсоосон байна. Барилгын хөгжлийн төвийн тайлбараар Барилгын тухай хуулийн дагуу барилгын материалын чанарыг тохирлын гэрчилгээгээр тодорхойлдог бөгөөд энэ шаардлага импортын болон дотоодын бараанд адил хамаарна.

Ангилал, тэмдэглэгээг ойлгох

Арматур гөлгөр ба иржгэр (хавиргатай) гэж хуваагддаг. Иржгэр арматур бетонтой илүү сайн барьцалддаг тул даацын бүтээцэд голчлон хэрэглэнэ. barilga.mn-ийн 2020 оны тайлбараар:

• Монголд хэрэглэгддэг MNS JIS G 3112:2002 стандартад гөлгөр арматурыг SR 235, SR 295, иржгэрийг SD 295A, SD 295B, SD 345, SD 390, SD 490 гэж ангилдаг.
• Оросын ГОСТ 5781 стандартад A-I (A240), A-II (A300), A-III (A400) гэх мэтээр ангилдаг бөгөөд A240, A400 зэрэг тоо нь гангийн урсалтын бат бэхийг МПа-аар ойролцоогоор илэрхийлнэ. Хятадад HRB угтвартай тэмдэглэгээ хэрэглэдэг.
• Уг нийтлэлийн харьцуулсан хүснэгтэд SR 235, SR 295-ыг A-I-тэй, SD 295A, SD 295B, SD 345-ыг A-II-тай, SD 390, SD 490-ийг A-III-тай зэрэгцүүлэн харуулсан.

Зураг төсөлд заасан ангиас доогуур ангийн, эсвэл нарийн диаметртэй арматураар орлуулж болохгүй.

Хавирга дээрх тэмдэг, үзүүрийн будаг

barilga.mn-ийн тайлбараар Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр JIS стандартын арматурыг ангиллаар нь хавирган дээрх цувимал тэмдэг болон нэг үзүүрийн будгаар ялгадаг:

• SD 345 — нэг цувимал тэмдэг, шар будаг
• SD 390 — хоёр тэмдэг, ногоон будаг
• SD 490 — гурван тэмдэг, цэнхэр будаг
• SD 295B — цагаан будаг, SD 295A — тэмдэггүй, будаггүй
• Гөлгөр SR 235 — улаан, SR 295 — цагаан будаг

Импортын арматур өөрийн стандартын тэмдэглэгээтэй байдаг. Ямар ч тохиолдолд боодол дээрх шошго (үйлдвэрлэгч, стандарт, анги, диаметр, багцын дугаар) бичиг баримттайгаа таарч байх ёстой.

Жингээр нь шалгах — хамгийн энгийн арга

Иржгэр арматурын диаметрийг штангенциркулээр хэмжихэд хавирга нөлөөлдөг тул онолын жинтэй харьцуулах нь илүү найдвартай. Eurocode Applied-ийн хүснэгтэд гангийн нягтыг 7850 кг/м³ гэж тооцсоноор 1 метр арматурын онолын жин:

• Ø10 мм — 0.62 кг
• Ø12 мм — 0.89 кг
• Ø14 мм — 1.21 кг
• Ø16 мм — 1.58 кг
• Ø20 мм — 2.47 кг

JIS стандартын арматурын нэрлэсэн жин бага зэрэг өөр байдаг: barilga.mn-ийн мэдээллээр Дарханы үйлдвэрийн D13 арматур 1 метрт 0.995 кг, D16 нь 1.56 кг. Тиймээс худалдаж авч буй арматурынхаа стандарт, үйлдвэрийн баримтад заасан жинтэй тулгаарай. Нэг ширхэг арматурын уртыг хэмжиж, жинлээд метр тутмын жинг тооцоолно. Зөвшөөрөгдөх хазайлтыг стандарт бүр өөрөөр тогтоодог тул яг хэдэн хувь байж болохыг баримт бичгээс нь тодруулаарай. Харин тооцоолсон жин хүснэгтийнхээс мэдэгдэхүйц бага гарвал нимгэрүүлсэн арматур байх магадлалтай. Их хэмжээгээр авахдаа нэхэмжлэлд бичсэн тонныг жинлүүрийн баримттай тулгаж шалгах нь бас чухал.

Асуух ёстой бичиг баримт

• Тохирлын гэрчилгээ — тухайн бүтээгдэхүүн стандартад нийцсэнийг баталгаажуулсан баримт.
• Үйлдвэрлэгчийн чанарын гэрчилгээ — гангийн механик үзүүлэлт, химийн найрлагын туршилтын дүн. Түүн дээрх багцын дугаар боодлын шошготой таарах ёстой.
• Лабораторийн шинжилгээ — том ажилд арматурын дээжийг итгэмжлэгдсэн лабораторид шалгуулах. 2023 оны шалгалтаар лабораторийн шинжилгээнд хамруулаагүй арматур борлуулж байсан зөрчил илэрсэн.

Хадгалах, ашиглах үед

Арматурыг газар шууд тавилгүй, дэвсгэр мод дээр, боломжтой бол халхавчтай газар хадгалж, шошгыг нь ашиглаж дуустал хаялгүй хадгална. barilga.mn-ийн мэдээллээр MNS JIS G 3112-ын арматурыг 3.5–12 метр, ГОСТ-ынхыг 6–12 метр урттай нийлүүлдэг тул тайралтын хаягдлаа урьдчилан тооцоолоорой. Хальсалж унах зузаан зэвтэй, хугарсан, хэт нугалж тэгшилсэн арматурыг даацын бүтээцэд хэрэглэхээс өмнө инженерээр үнэлүүлээрэй.

Дүгнэлт: шалгах жагсаалт

• Зураг төсөлд заасан анги, диаметртэй таарч байгаа эсэх
• Шошго, цувимал тэмдэг, будгийн тэмдэг бичиг баримттай нийцэж байгаа эсэх
• 1 метрийн жин онолын жинд ойр эсэх
• Тохирлын гэрчилгээ, үйлдвэрийн чанарын гэрчилгээтэй эсэх
• Нийт жин нэхэмжлэлтэй таарч байгаа эсэх

Арматур болон бусад төмөр материалыг «Барилгачин» худалдааны төв болон capital.mn-ээс бичиг баримттай нь харьцуулан авах боломжтой.

Эх сурвалж

• ikon.mn — Д.Батзориг: Газар хөдлөлтийн идэвхжил өндөр байгаа энэ үед барилгын үндсэн бүтээцэд ордог арматур чанарын шаардлага хангахгүй байна
• ikon.mn — Д.Батням: Арматурын үнэ буурсан бол цементийнх тогтворжсон
• barilga.mn — Арматурын ангилал ба тавигдах шаардлага
• Eurocode Applied — Eurocode 2 Table of reinforcement area and weight for distributed reinforcement bars and individual reinforcement bars